Elektrik enerjisinin iletim ve dağıtım alanlarında ve bir çok cihazın işletilmesinde transformatörler önemli elektrik makineleri grubuna girmektedir. İşletmeler, trafolarının yüklenme durumlarına bağlı olarak en geç bir yıllık periyotla trafolarına bakım yaptırması zorunludur. Transformatörlerin hareketli parçaların olmadığı için sürtünme kayıpları yoktur. Bu sebeple verimli ve performansı en yüksek elektrik makineleri olarak ilk sıraları alırlar. Trafoların verimleri, günümüze kadar yapılan ar-ge çalışmaları neticesinde %99,6 ya kadar yükseltilebilmiştir. Güçleri birkaç Volt-Amper’den (VA) çok büyük Mega-Volt- Amper’e (MVA) üretilmektedirler.
Trafo bakımları; trafonun genel temizliği, trafo merkezinin/odasının/binasının temizliği, yağlı tip trafolarda yağ üzerinde yapılacak belirli testler, kesici-ayırıcı testleri, zati koruma testleri, OG hücrelerin test ve fonksiyon kontrolleri, koruma rölelerinin tetsleri gibi birçok çalışmanın birlikte yapılması ile sağlıklı bakım sonucu alınır.
-
Trafo Yağı ve Önemi
En önemlisi trafo yağı, trafoların öneminin büyük olması içlerinde kullanılan yağlarının da önemini artırmaktadır. Trafolarda kullanılan yağların iki temel işlevi vardır.
- Faz-faz, faz-toprak arası İzolasyonu sağlamak,
- Trafonun soğutulmasına yardımcı olmaktır.
Trafo yağının, (izolasyon direnci üzerine en büyük etkisi nem ve hava oluşumu) zaman içerisinde olarak oluşan ve yağın havadan aldığı oksijen ile oksidiyona uğraması sonucunda,
- Trafo yağı içerisinde asit
- Trafo yağı içerisinde tortu
- Trafo yağının içerisinde hava kabarcıkları oluşur.
Yağda oluşan asit ve peroksitler selülozik izolasyonun mukavemetini düşürür. Peroksit gaz özelliği itibari ile elektrik arkı sonucunda büyük patlamalara sebeptir. Sargılar tarafından emilen asit, selüloz moleküller ile birleşerek bozulmalarına neden olur. Organik asitlerin oluşmasıyla tahrip olmuş ürünler ( sargıların gerilme kuvvetini yani sargıların ömrünü etkiler) çamurumsu şekilde ortaya çıkar.
Kısmen çamurumsu maddeyle kaplanan çekirdek ve sargıların sıcaklığı istenmeyen sıcaklıklara kadar çıkacaktır. Bu çamurumsu madde nemi sever ve giderek büyür, bu büyüme enerjili kısımlar ile enerjisiz kısımlar arasında köprü oluşturarak trafoya büyük zararlar verir.
Trafo bakımlarında trafo yağından örnek alınarak, akredite yüksek gerilim laboratuvarlarında ayrıntılı olarak belirli yağ testleri yaptırılarak, yağ içinde yabancı madde oluşumu, trafo yağının di-elektrik özelliğinde bozulma, nem, toz, çamurumsu madde gibi istenmeyen gereksiz durumlar oluşup oluşmadığının tespiti gereklidir.
-
Trafo Bakım İşlemleri
Trafolar değişik ebat ve güçlerde tüm endüstri tesislerinde iletim ve dağıtım sistemlerinde kullanılmaktadır. Enterkonnekte sistemin olmazsa olmazı olan trafoların periyodik ve rutin bakımlarının yapılması ve uygulanan testlerin analizi, tesisin sürekliliği, tesiste can ve mal güvenliği açısından öneme sahiptir.
- Trafo çevirme oran testi
- Trafo izolasyon testi (YG/AG; YG/Tank ; AG/Tank arası )
- Primer ve Sekonder sargı dirençlerinin ölçülmesi
- YG ve AG bara ve kablo bağlantı torklarının kontrol edilmesi
- Yağ delinme gerilimi testi
- Yağ rutubet testi
- Yağ kayıp faktör testi
- Yağ iç yüzey gerilimi testi
- Yağ asidite testi (PH ölçümü)
- İzolatör temizliğinin yapılması
- Eklatör aralıklarının kontrolü ve ayarlanması
- Silika jellerin kontrolü
- Yağ seviyesinin kontrolü
- Conta kontrolü ,contaların tahrip olması durumunda onayınız halinde contaların değişimi,
- Yapılan test ve bakım hizmetlerinin raporlanması,
- Trafo merkezinin ve trafonun genel temizliğinin yapılması
KONUM BİLGİSİ
